Kumpulan Soal Tes Kemampuan Akademik (TKA) Bahasa Jawa Kelas 9 SMP Semester 1 Tahun 2025
Berikut ini adalah kumpulan soal Tes Kemampuan Akademik (TKA) Bahasa Jawa untuk siswa kelas 9 SMP semester 1 tahun 2025 sesuai dengan Kurikulum Merdeka. Soal-soal ini mencakup berbagai materi seperti pemahaman wacana, paragraf, dongeng pewayangan Ramayana, jenis-jenis wayang, tembang macapat, unggah-ungguh basa, dan cangkriman. Setiap soal dilengkapi dengan kunci jawaban lengkap yang bisa digunakan sebagai bahan belajar mandiri di rumah.
Soal-soal Pemahaman Wacana dan Paragraf
- Supaya bias mangerteni surasane wacan kang diwaca, nalika maca kudu nggatekake bab kang wigati, kejaba….
- A. Maca nganti rampung
- B. Nyanthet bab kang wigati
- C. Goleki ukara kang ngemu surasa
-
D. Goleki ukara baku kang ana saben paragraph
-
Paragrap kang ukara pokoke ana ing ngarep lan ukara candhake yaiuku kasebut ukara penjelas. Paragraph kasebut diarani….
- A. paragrag deduktif
- B. paragrap induktif
- C. paragrap ineratif
-
D. paragrap repetitif
-
Paragrap kang ukara pokoke ana ing pungkasaning paragraph diarani ….
- A. paragrag deskriptif
- B. paragrap induktif
- C. paragrap ineratif
-
D. paragrap repetitif
-
Paragrap kang ukara pokoke ana ing sakabehing perangan paragraph diarani ….
- A. paragrag deskriptif
- B. paragrap induktif
- C. paragrap ineratif
- D. paragrap repetitif
Soal-soal Pewayangan Ramayana
- Garwane Dewi Shinta asmane ….
- A. Dasamuka
- B. Laksmana
- C. Indrajit
-
D. Ramawijaya
-
Aji aji ancasona kuwi gamane ….
- A. Ramawijaya
- B. Indrajit
- C. Dasamuka
-
D. Laksmana
-
Laksmana iku satria ing ….
- A. Pancawati
- B. Girikastuba
- C. Kendhalisada
-
D. Alengka
-
Dasanamane Semar Sukma yaiku ….
- A. Ismaya
- B. Purbaya
- C. Yudhistira
-
D. Bayu Suta
-
Dasanamane Dasamuka yaiku….
- A. Rahwana, Wisraputra, Sukesiputra, Dasawanda
- B. Widagda, Sumitratmaja
- C. Anjani Putra, Bayudara, Kapiwara
-
D. Megananda
-
Sipate Ramawijaya yaiku ….
- A. Setya marang garwa, temen, prasaja, sabar
- B. Santosa ing tekad, kendel, jujur
- C. Sumongah sesongaran, , wengis, kejem, lan licik
- D. Bela kautaman, belani tumindak leres
Soal-soal Dongeng dan Pemahaman Wacana
Wacanen kang premati (kanggo pitakon nomer 11 – 13)!
Ing tengahing samodra ana buta arane Wil Kathaksini, pagaweyane njaga praja Ngalengka. Kasektene bisa nyerot apa wae mlebu wadhuke. Wil Kathaksini ngerti ing dirgantara katon kethap-kethip putih memplak. Amarga cubriya kang katon nuli kaserot mlebu wadhuke. Anoman kaserot mlebu ing wadhuke Wil Kathaksini. Ing jero wadhuk Anoman polah ora karuwan, mula banjur diuntahake. Dadi perang rame Anoman mungsuh Wil Kathaksini. Wekasane Wil Kathaksini tanpa daya mungsuh Anoman. Anoman sigra mbacutake lakune
- Bakuning rembug paragraf ing ndhuwur yaiku….
- A. Wil Kathaksini pagaweyane njaga Ngalengka.
- B. Perange Wil Kathaksini mungsuh karo Anoman.
- C. Wil Kathaksini ngerti Anoman ing dirgantara
-
D. Wil Kathaksini sekti bisa nyerot ing wadhuk.
-
Kasektene bisa nyerot apa wae mlebu wadhuke, wadhuk tegese ….
- A. blumbang
- B. tandhon
- C. weteng
-
D. sendhang
-
Wil Kathaksini ngerti ing dirgantara katon kethap-kethip putih memplak.
- A. dirgantara
- B. samodra
- C. dhandhaka
- D. Ngalengka
Soal-soal Cangkriman dan Tembang Macapat
- Sing ngemu cangkriman wancahan yaiku ….
- A. Sega sakepel dirubung tinggi
- B. Pitik walik saba meja
- C. Wit adhikih woh adhakah
-
D. Wiwa wite lesbodhonge.
-
Sing dudu cangkriman yaiku ….
- A. Ana bakul dhawet dikeroki
- B. Ana bakul krambil dikepruki
- C. Ana bakul pitik ditaleni
- D. Ana bakul mbako diambungi
Asmaradana Sun lali lali tan lali, sun lelipur saya brangta, gembili gung wohing tawang, gedebugan wak ing tawang, jenang gamping reca kayu, dalenjet nggoleki ndika.
- Cangkriman ing tembang dhuwur yaiku
- A. sun lali lali tan lali
- B. sun lelipur saya brangta
- C. gembili gung wohing tawang
-
D. gedebugan wak ing tawang
-
Jenang gamping reca kayu. Batangane cangkriman iki ….
- A. injet, golekan
- B. dalenjet nggoleki dina
- C. pujet, golekan
-
D. mijet, nggoleki
-
Jangan gori nganti judheg nggonku mikir. Cangkriman iki batangane ….
- A. pikir
- B. mikir
- C. judheg
-
D. gudheg
-
Ngasah arit, nganti landhep. Parikan iki isine ….
- A. Dadi siswa kudu wasis
- B. Dadi murid kudu wasis
- C. Dadi murid kudu pinter
-
D. Dadi murid kudu sregep
-
Wajik klethik gula Jawa
- A. luwih seneng, sing prasaja
- B. luwih becik, sing prasaja
- C. prasaja iku, luwih becik
- D. becik banget, sing prasaja
Soal-soal Serat dan Wayang
- Ramayana utawa lelakune sang Rama, iku salah sijining caritas aka tlatah…
- A. Indonesia
- B. Jawa
- C. India
-
D. Cina
-
Ramayana yaiku serat kagem tiyang ingang ngrasuk agama ….
- A. Siwa
- B. Hindhu
- C. Budha
-
D. Islam
-
Serat Mahabharata dipun anggit dening….
- A. Resi Wahana
- B. Empu Sedhah
- C. Walmiki
-
D. Resi Karna
-
Serat Mahabharata menika serat ingkang wosipun nyariosaken lampahan trah kuru nalika rebutan negara….
- A. Ayodya
- B. Astinapura
- C. Pancawati
-
D. Ngalengka
-
Wayangkang digawe saka kayu lan diklambeni kayata manungsa diarani….
- A. Wayang Purwa
- B. Wayang Krucil
- C. Wayang Golek
-
D. Wayang Beber
-
Wayang kang digawe saka kayu, kang wujude pada karo wayang kulit diarani….
- A. Wayang Purwa
- B. Wayang Krucil
- C. Wayang Golek
-
D. Wayang Beber
-
Wayang kang digawe saka kain utawa kulit lembu kang kang awujud lembaran diarani….
- A. Wayang Golek
- B. Wayang Beber
- C. Wayang Krucil
-
D. Wayang Gedog
-
Wosipun leluhure Dasamuka, lairipun Dasamuka saha anggenipun clunthangan menika gancaranipun….
- A. Adiparwa
- B. Santikaparwa
- C. Gadaparwa
-
D. Uttarakandha
-
Wayang kang digawe saka kulit lembu diarani….
- A. Wayang Purwa
- B. Wayang Krucil
- C. Wayang Golek
-
D. Wayang beber
-
Wayang kang digawe kurang luwih tahu 1400-an lan wujude padha karo wayang kulit diarani ….
- A. Wayang Golek
- B. Wayang Beber
- C. Wayang Krucil
- D. Wayang Gedog
Soal-soal Tembang Macapat
Tembang macapat (kanggo pitakon nomer 31 – 36)
Pamedhare wasitaning ati, cumanthaka aniru pujangga, dahat mudha ing batine, nanging kedah ginunggung, datan wruh yen akeh ngesemi, ameksa angrumpaka, basa kang kalantur, tutur kang katula-tula, tinalaten rinuruh kalawan ririh, mrih padhanging sasmita.
- Cakepan ing dhuwur diarani tembang macapat ….
- A. Dhandhanggula
- B. Pangkur
- C. Sinom
-
D. Mijil
-
Pitutur luhur kang dumunung ing tembang dhuwur yaiku ….
- A. Aja gumedhe, aja bungah yen dialem, aja susah yen dicacad lan tansah andhap asor
- B. Bungah menawa dialem, tansah gumedhe atine susah yen dicacad pinter ngrumpaka.
- C. Nirua pujanga supaya diarani wong pinter lan akeh wong sing seneng
-
D. Nirua pujangga supaya akeh wong kang ngesem lan pinter ngrumpaka.
-
Pamedhare wasitaning ati. Tembung wasita tegese kaya ing ngisor iki, kajaba ….
- A. pitutur
- B. piwulang
- C. wewarah
-
D. perintah
-
Cumanthaka aniru pujangga, tegese ….
- A. kumawani niru pujangga
- B. sengaja niru pujangga
- C. pantes niru pujangga
-
D. becik niru pujangga
-
Dahat mudha ing batine, tegese ….
- A. enom banget wis pinter
- B. pinter banget ing batine
- C. bodho banget ing batine
-
D. sabar banget ing batine
-
Datan wruh yen akeh ngesemi tegese ….
- A. padha ngerti yen akeh gawe bungah
- B. padha ngerti yen akeh gawe isin
- C. ora ngerti yen akeh kang ngece
- D. ora ngerti yen akeh kang bungah
Soal-soal Unggah-ungguh Basa
- Mrih padhanging sasmita tegese ….
- A. supaya dadi cetha ngalamate (pratandhane
- B. supaya ditlateni kanthi awan bengi
- C. supaya ora cetha ngalamate (pratandhane)
-
D. supaya dadi cetha sapa wong- wongane
-
“Sasmitaning ngaurip puniki, mapan ewuh yen nora weruha, ”
Tembung ewuh ing gatra iki bisa ditegesi ribet ing …. - A. pangrasa
- B. panyawang
- C. pangrungu
-
D. panggrayang
-
Guru wilangan lan guru lagune tembang macapat Dhandhanggula gatra pungkasan yaiku ….
- A. 6 a
- B. 7 a
- C. 10 a
-
D. 12 a
-
Piwulang luhur kang kepengin diaturake pengarang ing sajroning crita diarani .…
- A. tema
- B. amanat
- C. latar
-
D. alur
-
Bapak : “Nur, ibumu wis mulih?” Nurni : “Wis, saiki lagi turu.”
Wangsulane Nurni ora bener unggah-ungguh basane, kang bener yaiku …. - A. Sampun, sapunika nembe turu
- B. Sampun, sapunika lagi sare
- C. Sampun, sapunika saweg tilem.
-
D. Sampun, sapunika nembe sare.
-
Pakdhe menika kula …. Bapak …. sedhahan”. Tembung kang trep kanggo ngisi ceceg-ceceg yaiku ….
- A. dikengken – marigaken
- B. dipunutus – ngaturaken
- C. dipundhawuhi – menehaken
-
D. dipunkengken – nyaosaken
-
Simbah lagi mangan, mula durung lunga. Ukara iku yen diowahi dadi basa ngoko alus ….
- A. Simbah nembe dhahar, mula dereng tindak.
- B. Simbah lagi nedha, mula durung kesah.
- C. Simbah nembe nedha, mula durung kesah.
-
D. Simbah lagi dhahar, mula durung tindak.
-
Ibu…. oleh-oleh budhe.
Tembung kang trep kanggo ngganepi ukara ing dhuwur yaiku …. - A. menehi
- B. nyaosi
- C. nyukani
-
D. maringi
-
Bu Lurah kesah dhateng kabupaten numpak becak.
Ukara menika unggah-ungguhipun basa ingkang leres …. - A. Bu Lurah tindak dhateng kabupaten numpak becak
- B. Bu Lurah tindak dhateng kabupaten nitih becak
- C. Bu Lurah tindak menyang kabupaten nitih becak
-
D. Bu Lurah kesah menyang kabupaten numpak becak
-
Nalika reresik tangan sing paling becik ditindakake nganggo sabun ing ….
- A. banyu mili
- B. banyu cidhuk
- C. banyu ember
- D. banyu anget
Soal-soal Cerita Pewayangan dan Pemahaman Wacana
Wacanen kang premati (kanggo pitakon nomer 47 – 54)
Nuju ari pasewakan Prabu Ramawijaya lenggah siniwaka kaadhep ingkang rayi Raden Laksmana Widagda, Narpati Sugriwa, lan sawetara bala wanara. Kang rinembug murcane Dewi Sinta. Miturut palapurane Jatayu, Dewi Sinta kadhustha dening Prabu Dasamuka, raja yaksa ing Negara Ngalengka. Narpati Sugriwa kagungan atur becike nglurug perang ngrebut Dewi Sinta. Raden Laksmana darbe panemu, becike ditakyinake dhisik apa bener Dewi Sinta dumunung ing Ngalengka. Prabu Ramawijaya nyarujuki apa kang dadi ature Raden Laskmana.
Prabu Rama milih Kapi Anoman kang kinarya dutane. Prabu Rama nuli paring sesupe sotya ludira minangka tandha yen Anoman dutaning sang nata. Yen nyata Dewi Sinta ing Ngalengka, Anoman kadhawuhan matur yen Prabu Rama tansah raharja lan Prabu Rama bakal ngrebut Dewi Sinta saka Prabu Dasamuka.
- Pethikan crita wayang Ramayana ing dhuwur kajupuk saka crita lakon ….
- A. Anoman Obong
- B. Anoman Duta
- C. Sinta kadhusta
-
D. Rama lan Sinta
-
Kang rinembug ing pasewakan yaiku ….
- A. palapurane Resi Jatayu
- B. ature Narpati Sugriwa
- C. panemune Raden Laksmana
-
D. ilange Dewi Sinta
-
Inti sarine paragraf siji yaiku ….
- A. Jatayu atur palapuran manawa kang ndhusta Dewi Sinta yaiku Prabu Dasamuka
- B. Prabu Ramawijaya kaadhep dening Raden Laksmana Widagda, Narpti Sugriwa, lan sawetara bala wanara.
- C. Prabu Ramawijaya nyarujuki supaya ditakyinake dhisik apa bener Dewi Sinta dumunung ing Ngalengka.
-
D. Dewi Sinta kadhustha dening Prabu Dasamuka, raja yaksa ing negara Ngalengka.
-
Andharan ing ngisor iki kang jumbuh karo isine wacan ing dhuwur yaiku ….
- A. Anoman diutus merangi raja yaksa Negara Ngalengka.
- B. Anoman diutus nakyinake kaanane Dewi Sinta.
- C. Anoman diutus ngrangket wadya bala raseksa.
- D. Prabu Rama milih Kapi Anoman minangka senopati.
Kunci Jawaban
- C
- A
- B
- A
- D
- C
- B
- A
- A
- D
- B
- C
- A
- D
- D
- C
- A
- D
- D
- B
- C
- A
- A
- B
- C
- B
- B
- D
- A
- D
- A
- A
- D
- A
- C
- C
- A
- B
- B
- A
- D
- B
- D
- B
- B
- A
- B
- D
- A
- B


